Wat is The Graph (GRT)? Subgraphs, indexers en delegeren

The Graph is een protocol dat gegevens van blockchains ordent (indexeert), zodat apps er snel vragen over kunnen stellen; GRT is de token waarmee de deelnemers worden betaald en het netwerk wordt beveiligd. Een blockchain bewaart alles, maar is slecht in vragen beantwoorden. "Welke NFT's bezit dit adres?" of "hoeveel is er vandaag verhandeld op deze beurs?" vergt het doorzoeken van miljoenen transacties. The Graph lost dat op door de gegevens vooraf te ordenen, zodat een app in een fractie van een seconde antwoord krijgt. In dit artikel leggen we uit hoe dat werkt, wie de deelnemers zijn en wat GRT doet.

Geschiedenis van The Graph

The Graph werd in 2018 opgericht door Yaniv Tal, Brandon Ramirez en Jannis Pohlmann. In 2019 kwam een gehoste dienst waarmee ontwikkelaars gratis subgraphs konden draaien; in december 2020 volgde het decentrale netwerk met de GRT-token. Tussen 2023 en 2024 verhuisde het protocol stap voor stap van Ethereum naar Arbitrum om de kosten te verlagen, en in juni 2024 werd de gehoste dienst beëindigd: sindsdien draaien subgraphs alleen nog op het decentrale netwerk. In december 2025 volgde Graph Horizon, de grootste upgrade sinds de start.

Hoe werkt The Graph?

• Subgraphs: een beschrijving van welke gegevens uit welke smart contracts moeten worden verzameld en hoe ze worden geordend. Iedereen kan er een publiceren.
• Indexers: partijen die nodes draaien, subgraphs verwerken en vragen (queries) beantwoorden. Ze zetten GRT in als onderpand en ontvangen vergoedingen per query en beloningen van het netwerk.
• Curators: geven met GRT aan welke subgraphs de moeite waard zijn om te indexeren.
• Delegators: GRT-houders die hun tokens aan een indexer toewijzen en delen in de beloningen, zonder zelf een node te draaien.
• GRT: een token die als onderpand, betaalmiddel en beloning dient. Bij de start waren er 10 miljard GRT; het protocol mikt op ongeveer 3 procent nieuwe GRT per jaar als beloning. Daartegenover wordt GRT vernietigd, onder meer 1 procent van de querykosten en 1 procent bij het signaleren door curators; volgens The Graph gaat het om ongeveer 1 procent van de voorraad per jaar. Het feitenblok bovenaan dit artikel toont de actuele voorraad.

Stand van zaken 2026

• Graph Horizon (december 2025). De upgrade maakt van The Graph een platform voor meerdere soorten datadiensten naast subgraphs. Voor delegators veranderde er veel: de delegatiebelasting van 0,5 procent is afgeschaft, je kiest naast een indexer ook een datadienst, en je kunt meerdere opnames tegelijk laten lopen. Straffen (slashing) van gedelegeerde GRT is technisch mogelijk gemaakt, maar stond eind september 2026 nog niet aan.
• Nieuwe rol van de stichting. Op 19 augustus 2026 kondigde de Graph Foundation aan meer zelf te gaan uitvoeren. De Graph Council keurde daarna GIP-0089 goed: sinds eind augustus 2026 gaat 20 procent van de nieuwe GRT (24,146 van de 120,73 GRT per blok) naar een eigen fonds van de stichting. Er komt dus niet meer GRT bij, maar indexers krijgen een kleiner deel.
• Strengere beloningen. Sinds 25 augustus 2026 krijgen indexers alleen indexeerbeloningen als ze aantoonbaar echte vragen beantwoorden (de Rewards Eligibility Oracle). Voor delegators betekent dat: kies een indexer die actief vragen beantwoordt.

Waarvoor wordt The Graph gebruikt?

Veel bekende toepassingen halen hun gegevens via subgraphs: decentrale beurzen zoals Uniswap, uitleenplatformen, NFT-marktplaatsen en analysetools. The Graph ondersteunt tientallen netwerken, waaronder Ethereum en zijn laag-2-netwerken, Solana, Polygon en Avalanche. Voor een gewone gebruiker is het onzichtbaar: je merkt het alleen doordat een app snel laadt.

Voordelen en nadelen

• Voordeel: een concreet, veelgebruikt stuk infrastructuur waar veel bekende apps op leunen.
• Voordeel: ontwikkelaars kunnen zonder eigen servers gegevens uit meerdere netwerken combineren.
• Nadeel: de vraag naar GRT hangt af van hoeveel ontwikkelaars betalen voor queries. Dat gebruik is kleiner dan het aantal apps doet vermoeden, omdat veel projecten eigen indexers of gecentraliseerde alternatieven gebruiken.
• Nadeel: GRT heeft geen vaste maximale voorraad; er komen elk jaar nieuwe tokens bij als beloning.
• Nadeel: als infrastructuurtoken beweegt GRT mee met de hele markt, zonder dat consumenten er direct iets mee doen.

Koers van GRT

GRT bereikte op 11 februari 2021 zijn hoogste koers, ongeveer 2,84 dollar. Op 29 september 2026 stond de token ongeveer 99 procent lager, rond 0,03 dollar (CoinGecko).

GRT kopen, verkopen en bewaren

GRT koop je met euro's bij Bitvavo, Finst, BLOX, Kraken en Bitpanda, allemaal aanbieders met een MiCA-vergunning; Coinbase handelt GRT/EUR op Coinbase Exchange (stand 29 september 2026). In GRT kopen lopen we de stappen door; onze vergelijking laat zien wat een aankoop kost per aanbieder. GRT is een ERC-20-token: bewaar hem in een Ethereum-wallet zoals MetaMask of op een hardware wallet.

Let op het netwerk. Bitvavo en Coinbase Exchange versturen GRT alleen via Ethereum, terwijl delegeren op Arbitrum gebeurt. Wil je delegeren, dan zet je je GRT eerst zelf via de officiële bridge over naar Arbitrum, met extra kosten. BLOX laat je munten niet naar een eigen wallet sturen.

GRT verkopen

Staan je GRT nog op de exchange waar je ze kocht, dan verkoop je ze daar tegen euro's en boek je het geld over naar je bankrekening. Staan ze in een eigen wallet, dan gaat het zo:

1. Gedelegeerd? Stop eerst het delegeren. Je GRT staan daarna 28 dagen vast, zonder beloning.
2. Staan je GRT op Arbitrum en ontvangt je exchange alleen via Ethereum (zoals Bitvavo), zet ze dan eerst terug naar Ethereum. Via de officiële Arbitrum-bridge duurt dat minimaal zeven dagen; bruggen van derden kunnen sneller zijn, maar voegen eigen risico's toe.
3. Kopieer het stortingsadres voor GRT bij je exchange, kies hetzelfde netwerk en stuur eerst een klein bedrag.
4. Verkoop voor euro's en neem het geld op naar je bankrekening.

• Belasting. In Nederland telt je cryptobezit mee in box 3; in België geldt vanaf 2026 een meerwaardebelasting. Via DAC8 verzamelen cryptoaanbieders sinds 1 januari 2026 gegevens over hun klanten; de eerste rapportage volgt in Nederland uiterlijk 31 januari 2027 (aan de Belastingdienst) en in België uiterlijk 30 juni 2027 (aan de FOD Financiën).

Veelgestelde vragen

Is GRT een goede investering?

Dat kunnen we niet voor je beoordelen; dit is geen financieel advies. Feiten om mee te wegen: GRT stond op 29 september 2026 ongeveer 99 procent onder de top van februari 2021, er komt elk jaar nieuwe GRT bij (sinds eind augustus 2026 gaat een vijfde daarvan naar de stichting), en de vraag hangt af van betaalde vragen aan het netwerk. Lees ook hoe je altcoins beoordeelt.

Hoe werkt GRT delegeren?

Je wijst je GRT met een eigen wallet op Arbitrum toe aan een indexer en deelt in diens beloningen. Sinds Graph Horizon (december 2025) betaal je geen delegatiebelasting meer. Stop je, dan staan je tokens volgens de documentatie van The Graph 28 dagen vast; in die tijd krijg je geen beloning en kun je ze niet verkopen. De beloning schommelt en is niet gegarandeerd.

Kan ik GRT minen?

Nee. Je kunt GRT wel delegeren aan een indexer en zo delen in de beloningen.

Via welk netwerk ontvang ik GRT van een exchange?

Bij Bitvavo en Coinbase Exchange via Ethereum (ERC-20). Voor delegeren heb je GRT op Arbitrum nodig. Zie GRT kopen voor de details per aanbieder.

Wat is het verschil tussen The Graph en bitcoin?

Bitcoin is digitaal geld met een eigen netwerk. The Graph is een dienst voor ontwikkelaars die op andere netwerken draait; GRT is de token waarmee die dienst wordt betaald en beveiligd.

Is The Graph veilig?

Het protocol draait sinds 2020. De gebruikelijke risico's gelden: nep-tokens met dezelfde naam, phishing, het kiezen van het verkeerde netwerk bij het versturen en het verlies van je herstelwoorden.