Wat is XRP? De XRP Ledger, Ripple en de afloop van de SEC-zaak

XRP is de munt van de XRP Ledger, een openbaar netwerk dat betalingen in drie tot vijf seconden definitief afhandelt tegen een fractie van een cent. Het is een van de oudste en meest omstreden grote cryptomunten: voorstanders zien er de toekomst van internationaal betalingsverkeer in, critici wijzen op de grote voorraad in handen van één bedrijf. In dit artikel leggen we uit hoe de XRP Ledger werkt, wat de relatie met Ripple is, hoe de rechtszaak afliep en wat je moet weten voordat je XRP koopt.

Geschiedenis van XRP

De XRP Ledger werd in 2012 gelanceerd door de ontwikkelaars David Schwartz, Jed McCaleb en Arthur Britto. Kort daarna richtten McCaleb en Chris Larsen het bedrijf op dat nu Ripple heet, om het netwerk te gebruiken voor betalingen tussen banken; de oprichters schonken het bedrijf 80 miljard van de 100 miljard XRP. McCaleb stopte in juli 2013 met zijn actieve rol en verkocht zijn XRP in de jaren daarna. Ripple bouwde betaaldiensten voor banken (RippleNet) en gebruikt XRP als tussenmunt in zijn product voor grensoverschrijdende betalingen.

In december 2020 klaagde de SEC Ripple aan wegens het verkopen van XRP als niet-geregistreerd effect, en Amerikaanse exchanges schrapten de munt. XRP kwam na de uitspraak van juli 2023 terug op Amerikaanse exchanges. In december 2024 lanceerde Ripple een eigen dollar-stablecoin, RLUSD.

De SEC-zaak: hoe liep die af?

De zaak SEC tegen Ripple Labs liep van december 2020 tot augustus 2025. De kern: de verkoop van XRP via exchanges aan het publiek was volgens de rechter geen effectenverkoop, de directe verkoop aan grote beleggers wel. Daarvoor kreeg Ripple een boete en een verbod; beide bleven staan.

Bron: het rechtbankdossier (zaak 1:20-cv-10832, S.D.N.Y.) en het dossier van het hof van beroep (24-2648, 24-2705), geraadpleegd op 1 oktober 2026.

Voor jou als koper betekent dit: XRP zelf kopen en verkopen op een exchange werd door de rechter niet als effectenhandel gezien, en dat oordeel geldt nu definitief in deze zaak. Het oordeel gaat over de Amerikaanse wet; in Nederland en België valt XRP onder de Europese MiCA-regels.

Hoe werkt de XRP Ledger?

• Consensus zonder mining. Elke server op het netwerk vertrouwt een lijst van validators (de "Unique Node List"). Transacties worden elke drie tot vijf seconden definitief goedgekeurd als een ruime meerderheid van die validators het eens is. Er zijn geen blokbeloningen. Bij een ledger die wij op 29 september 2026 opvroegen, deden 35 validators mee.
• Vaste voorraad, kleine vernietiging. Alle XRP is bij de start aangemaakt. Van elke transactie wordt de vergoeding vernietigd, minimaal 10 "drops" (0,00001 XRP), waardoor de voorraad heel langzaam krimpt. Sinds 2012 is zo ongeveer 14,4 miljoen XRP vernietigd (XRP Ledger, 29 september 2026).
• Ingebouwde functies. De ledger heeft een eigen decentrale beurs, eigen tokens en sinds 2024 een module voor automated market makers (AMM), ingebouwd in het protocol in plaats van via smart contracts zoals op Ethereum.
• Escrow. Ripple zette in 2017 55 miljard XRP vast in escrow, waaruit maandelijks maximaal 1 miljard vrijkomt; wat niet wordt verkocht, gaat terug in escrow.
• Reserve. Een XRP-adres moet een minimumsaldo aanhouden om actief te zijn: 1 XRP plus 0,2 XRP per extra object, zoals een token (stand 29 september 2026).

Het feitenblok bovenaan dit artikel toont de actuele voorraad en hoeveel XRP in omloop is.

XRP en bitcoin vergeleken

Volgens de documentatie van de XRP Ledger blijft het netwerk werken zolang minder dan 20 procent van de vertrouwde validators niet goed werkt; om een ongeldige transactie goed te keuren zou meer dan 80 procent moeten samenspannen. Meer over bitcoin lees je in wat is bitcoin.

Waarvoor wordt XRP gebruikt?

• Grensoverschrijdende betalingen: als tussenmunt in het betaalproduct van Ripple (Ripple Payments), dat wordt gebruikt door een aantal betaaldiensten, vooral in Azië en Latijns-Amerika. Hoeveel volume daadwerkelijk via XRP loopt, publiceert Ripple beperkt. Hoe zo'n betaling werkt, staat hieronder.
• Handel en bewaren: in de praktijk is het grootste deel van de XRP in handen van beleggers en handelaren.
• Toepassingen op de ledger: tokens, NFT's en stablecoins zoals RLUSD.

Hoe werkt een betaling via Ripple?

Een bank stuurt geld naar het buitenland traditioneel via een keten van correspondentbanken, wat dagen kan duren en bij elke tussenschakel kosten oplevert. Ripple beschrijft zijn alternatief in drie stappen:

1. De betaaldienst van de verzender zet het bedrag in lokale valuta (bijvoorbeeld dollars) om in XRP of in de stablecoin RLUSD.
2. Die XRP of RLUSD gaat over de XRP Ledger naar de andere kant, waar de overboeking na drie tot vijf seconden definitief is.
3. Aan de ontvangende kant wordt het weer omgezet in lokale valuta (bijvoorbeeld euro's of Mexicaanse peso's) en op de rekening van de ontvanger gezet.

Let op: Ripple biedt die route dus ook aan met RLUSD. Niet elke betaling via Ripple gebruikt XRP (stand 1 oktober 2026, volgens de productpagina van Ripple).

Stand van zaken 2026

Stand 29 september 2026:

Voordelen en nadelen

• Voordeel: snelle, goedkope en definitieve transacties; het netwerk draait sinds 2012.
• Voordeel: de juridische onzekerheid in de VS is sinds augustus 2025 grotendeels weg: de rechtszaak met de SEC is definitief afgelopen.
• Nadeel: centralisatie. Ripple bezit een groot deel van de voorraad en heeft veel invloed op de ontwikkeling en de validatorlijst.
• Nadeel: de maandelijkse verkopen van Ripple zijn een structurele bron van aanbod.
• Nadeel: het gebruik door banken is kleiner dan de verhalen in de gemeenschap suggereren; de koers wordt vooral gedreven door speculatie en nieuws over rechtszaken en ETF's.
• Bewaring. Munten op een exchange vallen niet onder het depositogarantiestelsel. Zet tweestapsverificatie aan.
• Belasting. In Nederland telt je cryptobezit mee in box 3; in België geldt vanaf 2026 een meerwaardebelasting. Via DAC8 verzamelen cryptoaanbieders sinds 1 januari 2026 gegevens over hun klanten; de eerste rapportage volgt in Nederland uiterlijk 31 januari 2027 (aan de Belastingdienst) en in België uiterlijk 30 juni 2027 (aan de FOD Financiën).

Koers van XRP

XRP bereikte op 17 juli 2025 een record van ongeveer 3,65 dollar en stond op 29 september 2026 rond 1,55 dollar, ongeveer 58 procent lager (CoinGecko). Na de piek van 2018 bleef XRP jarenlang ruim onder die eerdere top.

XRP kopen en bewaren

XRP staat met een euro-handelspaar bij Bitvavo, Kraken, Bitpanda, Finst en BLOX, en Coinbase handelt XRP/EUR op Coinbase Exchange (stand 29 september 2026); allemaal aanbieders met een MiCA-vergunning. Finst en BLOX noemen de munt op hun pagina's Ripple (XRP). In XRP kopen lopen we de stappen door; onze vergelijking laat de kosten per aanbieder zien. XRP kopen met iDEAL kan bij onder meer Bitvavo, Finst en BLOX; in België gebruik je Bancontact of een SEPA-overboeking. BLOX laat je munten niet naar een eigen wallet sturen.

Voor eigen beheer gebruik je een XRP-wallet zoals Xaman of een hardware wallet. Kies bij het opnemen de XRP Ledger als netwerk. Houd rekening met de reserve van 1 XRP op een nieuw adres, en vergeet bij een storting naar een exchange de "destination tag" niet.

Veelgestelde vragen

Is XRP hetzelfde als Ripple?

Nee. Ripple is een bedrijf; XRP is de munt van de XRP Ledger, een open netwerk. Ripple is wel de grootste houder van XRP en de belangrijkste ontwikkelaar van de software.

Wat zijn de transactiekosten van Ripple (XRP)?

Op het netwerk zelf minimaal 10 drops, oftewel 0,00001 XRP per transactie, en die worden vernietigd (stand 29 september 2026). Bij drukte kan de vergoeding tijdelijk stijgen. Een exchange rekent bij opnemen zijn eigen opnamekosten, die veel hoger zijn en per aanbieder verschillen. Daarnaast houd je 1 XRP als reserve vast op je adres.

Hoe lang duurt een XRP-transactie?

Op de XRP Ledger zelf is een transactie na drie tot vijf seconden definitief. Stuur je XRP van of naar een exchange, dan komt daar de verwerkingstijd van de exchange bij.

Kan ik XRP kopen bij Bitvavo?

Ja. Bitvavo had op 29 september 2026 een XRP/EUR-handelspaar, en je kunt er in Nederland met iDEAL storten. Ook Kraken, Bitpanda, Finst, BLOX en Coinbase bieden XRP met euro's aan. De stappen en kosten staan in XRP kopen.

Kan ik XRP minen of staken?

Nee. Alle XRP bestaat al; validators ontvangen geen beloning. Je kunt XRP ook niet staken op het netwerk zelf.

Is XRP veilig?

Het netwerk is stabiel. De risico's zitten in de koers, in de invloed van Ripple en in gewone gebruikersfouten zoals een vergeten destination tag of phishing.

Is er een XRP-ETF?

In de VS wel: sinds november 2025 noteren fondsen die XRP zelf aanhouden, zoals de Canary XRP ETF op Nasdaq. In Europa bestaan beursgenoteerde XRP-producten (ETP's), zoals de 21Shares XRP ETP (29 september 2026). Let op de jaarlijkse kosten: die lopen op tot 2,50 procent.

Is XRP een goede investering?

Daar doen we geen uitspraak over. Kijk naar het werkelijke gebruik van het netwerk, de rol van Ripple en de koersgeschiedenis, en lees hoe je altcoins beoordeelt.