Wat is NEO? Het Chinese smart-contractplatform, NEO en GAS

Neo is een blockchainplatform voor smart contracts en decentrale toepassingen, opgezet in Shanghai; NEO is de munt waarmee je het netwerk bestuurt, GAS de munt waarmee je betaalt. Het is een van de oudere platforms in zijn soort: in januari 2018 stond NEO op bijna 200 dollar. Sindsdien is het overschaduwd door grotere netwerken, maar het project wordt nog steeds ontwikkeld. In dit artikel leggen we uit waar Neo vandaan komt, hoe het werkt en wat het onderscheidt.

Waar komt Neo vandaan?

Neo begon in 2014 als AntShares, opgericht door Da Hongfei en Erik Zhang. Het werd gepresenteerd als het eerste Chinese open-source blockchainplatform; het hoofdnetwerk ging in oktober 2016 live. In 2016 richtten de oprichters daarnaast OnChain op, een bedrijf dat blockchaintoepassingen voor ondernemingen en overheden bouwt. In juni 2017 werd AntShares omgedoopt tot Neo, met als motto een "smart economy": digitale bezittingen, digitale identiteit en smart contracts in één systeem.

De Chinese regelgeving speelt een grote rol. China verbood in 2017 ICO's en in 2021 vrijwel alle handel in en mining van crypto. Neo als technologieproject bleef bestaan, maar de positie van een Chinees cryptoproject blijft afhankelijk van beleid dat snel kan veranderen. Het project werkt tegenwoordig vooral vanuit Hongkong.

Hoe werkt Neo?

Neo gebruikt een consensusmechanisme dat dBFT heet (delegated Byzantine Fault Tolerance). Houders van NEO kiezen een raad (de Neo Council) van 21 leden, van wie een klein aantal als consensusnodes samen blokken maakt. Dat maakt het netwerk snel en geeft transacties directe definitieve afronding, maar het is minder gedecentraliseerd dan netwerken met duizenden validators. Sinds 23 april 2026 wordt elke 3 seconden een blok gemaakt (sinds de start van N3 was dat 15 seconden); tegelijk werd de GAS-uitgifte per blok verlaagd van 5 naar 1 GAS, zodat er per uur evenveel GAS bijkomt. De Council keurde dat goed met 13 van de 21 stemmen.

Smart contracts op Neo kunnen worden geschreven in gangbare programmeertalen zoals C#, Python, Go en Java; ontwikkelaars hoeven geen speciale blockchaintaal te leren, zoals Solidity bij Ethereum.

De tokens: NEO en GAS

• NEO vertegenwoordigt eigendom van het netwerk en geeft stemrecht bij het kiezen van de Council. Er zijn precies 100 miljoen NEO, allemaal aangemaakt in het eerste blok, en op de blockchain is NEO niet deelbaar: je kunt alleen hele NEO versturen.
• GAS wordt gebruikt om transactiekosten en het uitvoeren van smart contracts te betalen. Nieuwe GAS gaat voor 80 procent naar wie met zijn NEO meestemt, 10 procent naar alle NEO-houders en 10 procent naar de Council. GAS heeft geen maximale voorraad; systeemkosten worden verbrand.

Het feitenblok bovenaan dit artikel toont de actuele voorraad. Lees ook onze uitleg over NEO en GAS.

Neo N3 en Neo X

In 2021 lanceerde het project Neo N3, een van de grond af herbouwde versie van het netwerk met ingebouwde diensten: een eigen naamservice, decentrale opslag (NeoFS), orakels voor gegevens van buiten de blockchain en een digitale-identiteitslaag. Tokens van het oude netwerk (Neo Legacy) moesten worden overgezet naar N3; die mogelijkheid eindigde op 31 oktober 2025, waarna het oude netwerk definitief stopte.

Op 25 juli 2024 volgde Neo X, een zijketen die compatibel is met de Ethereum Virtual Machine en GAS als transactiemunt gebruikt. Daarmee kunnen toepassingen die voor Ethereum zijn geschreven op Neo draaien, en kunnen gebruikers wallets zoals MetaMask gebruiken.

Stand van zaken 2026

• Conflict tussen de oprichters. Eind december 2025 vroeg medeoprichter Erik Zhang publiekelijk om volledige, controleerbare financiële overzichten en stelde dat een deel van de bezittingen onder persoonlijke controle van Da Hongfei stond. Da Hongfei wees dat af en verweet Zhang op zijn beurt de controle over de consensusnodes en de NEO- en GAS-schatkist te centraliseren. Volgens Zhang zou Da Hongfei zich vanaf 1 januari 2026 niet meer met het N3-hoofdnetwerk bezighouden en zich richten op Neo X.
• Financieel overzicht. Op 3 maart 2026 publiceerde Neo het eerste financiële overzicht in ruim vijf jaar, met ongeveer 461 miljoen dollar aan bezittingen. De cijfers waren voorlopig en niet door een accountant gecontroleerd. Volgens het rapport stond 86 procent van de bezittingen van de Neo Foundation in wallets met één handtekening; Neo wil voor eind 2026 alles onder beheer met meerdere handtekeningen brengen en jaarlijkse, onafhankelijk gecontroleerde cijfers publiceren.
• Snellere blokken. Sinds 23 april 2026 maakt N3 elke 3 seconden een blok in plaats van elke 15.
• Hack bij Flamingo. Rond 1 september 2026 werd Flamingo Finance, de belangrijkste DeFi-toepassing op N3, via een fout in het stakingcontract grotendeels leeggehaald. Het netwerk van Neo zelf werd niet gehackt.
• Neo 4. Erik Zhang werkt aan de volgende versie, met een nieuwe virtuele machine op basis van RISC-V; in april 2026 doorstond die een test tegen alle gegevens van het hoofdnetwerk. Een datum voor Neo 4 is niet bekend (stand 29 september 2026).

Voordelen en nadelen

• Voordeel: snelle, definitieve transacties en ondersteuning voor gangbare programmeertalen.
• Voordeel: een lange staat van dienst (sinds 2014) en een actief ontwikkelteam.
• Nadeel: beperkte decentralisatie: een Council van 21 leden bestuurt het netwerk.
• Nadeel: een klein ecosysteem: weinig toepassingen en gebruikers in vergelijking met Ethereum, Solana of BNB Chain; de grootste DeFi-toepassing werd in september 2026 gehackt.
• Nadeel: een groot deel van de NEO werd bij de start voor de Neo Foundation gereserveerd, en het conflict over de schatkist laat zien hoe geconcentreerd de zeggenschap is.

Koers van NEO

NEO bereikte op 14 januari 2018 ongeveer 198 dollar; op 29 september 2026 was dat ongeveer 2,56 dollar, zo'n 98,7 procent lager (CoinGecko). GAS staat op een vergelijkbaar verlies. De grafiek toont het afgelopen jaar in euro.

NEO kopen en bewaren

NEO staat met een euro-paar bij Bitvavo, Kraken, Finst en Bitpanda; BLOX en Coinbase Exchange bieden NEO niet aan (stand 29 september 2026). Dezelfde vier aanbieders hebben ook GAS. In de tabel zie je per aanbieder met een MiCA-vergunning of je NEO met euro's kunt kopen; onze vergelijking laat de kosten per aanbieder zien.

Alle zeven aanbieders hebben een MiCA-vergunning; "niet gecontroleerd" betekent dat we niet konden nagaan of de aanbieder deze munt aanbiedt. Bron: openbare API's en muntpagina's van de aanbieders, opgehaald op 29 september 2026; wekelijks bijgewerkt.

Op een exchange kun je ook een deel van een NEO kopen (bij Bitvavo tot op 8 decimalen), maar naar een eigen wallet kun je alleen hele NEO sturen, omdat NEO op de blockchain niet deelbaar is. Wil je zelf GAS ontvangen, dan moet je NEO in een eigen wallet bewaren en meestemmen, bijvoorbeeld met Neon, NeoLine of OneGate, of met een hardware wallet die N3 ondersteunt. Op een exchange ontvang je meestal geen GAS. Let op het netwerk: N3, Neo X en het gestopte Neo Legacy zijn verschillende netwerken. Een transactie op de blockchain kun je niet terugdraaien.

Veelgestelde vragen

Waarom heet Neo het Ethereum van China?

Omdat het, net als Ethereum, een platform voor smart contracts is en het het eerste bekende project van Chinese bodem in die categorie was. Technisch verschillen de twee flink, onder meer in consensus en programmeertalen.

Wat is het verschil tussen NEO en GAS?

NEO geeft stemrecht en levert GAS op; GAS betaal je als transactiekosten op N3 en Neo X. Er zijn maximaal 100 miljoen NEO, GAS heeft geen plafond. Meer in NEO en GAS uitgelegd.

Welke wallet heb ik nodig voor NEO?

Een wallet die Neo N3 ondersteunt, zoals Neon, NeoLine of OneGate, of een hardware wallet met N3-ondersteuning. Voor Neo X gebruik je een Ethereum-wallet zoals MetaMask.

Kan ik NEO minen?

Nee. Blokken worden gemaakt door gekozen consensusnodes. Je kunt wel NEO aanhouden en meestemmen om GAS te ontvangen.

Kan ik een halve NEO kopen?

Op een exchange wel: daar wordt je saldo in de administratie van de exchange bijgehouden. Opnemen naar een eigen wallet kan alleen in hele NEO.